Nigdy cię tu nie było

Ciało długowłosego i brodatego Joego (uhonorowany nagrodą za pierwszoplanową rolę męską na festiwalu w Cannes Joaquin Phoenix) całe jest w bliznach. Jego umysł zresztą też. Straumatyzowany – zarówno fizycznie, jak i psychicznie – przez dzieciństwo i wojsko mężczyzna pracuje jako gość od mokrej roboty. „Podobno jesteś brutalny” – zagaduje jeden z jego zleceniodawców. „Potrafię być” – odpowiada stoicko Joe. Nikt nie kwestionuje jego metod, zwłaszcza że jest skuteczny i nie zostawia po sobie żadnych śladów. By wykonać zadanie, wystarczy mu młotek. Specjalizuje się w odzyskiwaniu dzieci bogaczy, którzy wolą zwrócić się do niego, niż powiadamiać odpowiednie służby. Najnowsza fucha Joego polega na odbiciu Niny (Ekaterina Samsonov), kilkuletniej córki senatora Votto (Alex Manette), która – jak wszystko wskazuje – wpadła w szpony szajki parającej się handlem ludźmi. Scenariusz czwartego filmu Lynne Ramsay, również doceniony na Lazurowym Wybrzeżu, powstał na podstawie książki Jonathana Amesa z 2013 roku i nie był bynajmniej tym, czego spodziewano się po reżyserce. Twórczyni, biorąc na warsztat pulpową niemal intrygę, przekształca ją w egzystencjalny thriller o człowieku na pierwszy rzut oka twardym, a w istocie cierpiącym. Przełamując konwencję, Ramsay – czerpiąca między innymi z TAKSÓWKARZA (1976) Martina Scorsesego – skupia się nie tyle na kryminalnych machinacjach, co na wnętrzu poturbowanego Joego, protagonisty i antagonisty w jednym. Jej jak dotąd ostatnie fikcjonalne dzieło to wiwisekcja zranionej duszy, chwilowe ukojenie znajdującej w przemocy wobec siebie i innych.

Rafał Glapiak

EN
The body of the long-haired and bearded Joe (honoured with an award for the leading male role at the Cannes Film Festival, Joaquin Phoenix) is covered in scars. So as his mind. Traumatised – both physically and mentally – by his childhood and military service, the man works as a wet work specialist.

‚I hear you’re brutal’, one of his employers remarks. ‚I can be’, stoically replies Joe. No one questions his methods, especially as he is efficient and leaves no trace. To carry out the task, all he needs is a hammer.

He specialises in rescuing the children of the rich, who would prefer to turn to him than involve the authorities. Joe’s latest job involves saving Nina (Ekaterina Samsonov), the young daughter of Senator Votto (Alex Manette), who seems to have fallen into the hands of a human trafficking gang.

The screenplay for Lynne Ramsay’s fourth film, also acclaimed on the Côte d’Azur, was based on Jonathan Ames’ 2013 book and was by no means what was expected from the director. Taking an almost pulp intrigue, the filmmaker transforms it into an existential thriller about
a seemingly tough but suffering man.

Breaking conventions, Ramsay – drawing inspiration from Martin Scorsese’s TAXI DRIVER (1976) among others – focuses not so much on criminal dealings but on the battered soul of Joe, both protagonist and antagonist. Her most recent fictional work is a dissection of a wounded soul, finding temporary solace in violence towards oneself and others.