Retrospektywa Rosy von Praunheima

Niektórzy mnie opisują jako najbardziej lubianego, a niektórzy jako najbardziej znielubionego gejowskiego reżysera w Niemczech. I wiele zrobiłem, żeby tak się stało.”3 

Rosa von Praunheim jest niemal nieznanym w Polsce (chyba, że dla filmowych lub queerowych freaków) reżyserem filmowym o ogromnym dorobku. Nakręcił ponad 140 filmów – długich metraży, krótkich fars, queerowych musicali, esejów, dokumentów. Sztuka to był jego sposób na życie, oprócz tego malował, pisał, reżyserował w teatrze. Na tapet brał sytuację osób LGBTQ+, historie silnych, kobiecych postaci czy życie Nowego Jorku. A poza tym kręcił filmy autobiograficzne, gdzie wracał do korzeni, szukał początków, patrzył co się zmieniło.  Ważnym tematem też była epidemia AIDS, z którą walczył jako aktywista. To, co wyróżnia jego twórczość, to specyficzny język filmowy i wieczna chęć odkrywania coraz to nowych wątków i opowiadania historii. 

W ramach retrospektywy pokażemy siedem filmów, zaczynając od kultowego filmu-eseju, z narracją reżysera Nie homoseksualista jest perwersyjny, lecz sytuacja, w której żyje (1971). To obraz gejowskiego społeczeństwa, którego aktualności można doszukać się w nadal nie zmienionej, przynajmniej nie w polskim społeczeństwie, sytuacji perwersyjnej. Może z taką różnicą, że dzisiaj zamiast cruisingu w publicznych toaletach i parkach, mamy przygodne relacje na Grindr i w klubach czy saunach. Pokażemy również Miasto straconych dusz (1983), muzyczną przygodę właścicielki berlińskiego burgerowego jointa, która wynajmuje pokoje różnym postaciom, w tym przyjezdnej z Ameryki parze pornograficznych trapezistów.

Kampowa estetyka splata się tu z potrzebą znalezienia swojego miejsca w świecie, swoich ludzi. W Serdelku (1971) reżyser próbuje z kolei wyśmiać, a być może też zrozumieć, mieszczańskie zwyczaje i opowiada o miłości nie do drugiej połówki, ale do obrazu siebie z tą osobą. Moje matki (2007)  to autobiograficzna podróż, która zaczyna się w momencie, gdy 94-letnia matka oznajmia synowi, że jest adoptowany. Kilka lat później Rosa von Praunheim nakręcił dokument, w którym szuka śladów swojej biologicznej matki. Z dokumentów pokażemy też Przeżyć w Nowym Jorku (1989), opowieść o relacji między miastem a trzema bohaterkami-imigrantkami. Ile poświęciły, żeby móc tu być? Jak miasto ich zmieniło? Najbardziej narracyjny film Einstein seksu przedstawia losy niemieckiego seksuologa, pioniera walki o dekryminalizację homoseksualności: Magnusa Hirschfelda. Jak Rosa sam powiedział o filmie: „Einstein seksu” jest według mnie najbardziej kontrowersyjnym filmem. Niektórych pewnie rozczaruje, że opowiada historię z prawdziwego zdarzenia, z ciekawymi postaciami i przy której można na końcu płakać. (…) Może mój film sprawi, wbrew działaniom nazistów, którzy zrobili wszystko by wymazać postać Hirschfelda, że stanie się on znów rozpoznawalny.”4 Kolejną biografią jest Niezłomność (2015), historia Andreasa Marquardta. Pełna jest przemocy, której Andreas doświadczał od dziecka, a także stosował ją na sobie i innych.